Filistin Soykırımı ile ilgili Birleşmiş Milletler (BM) Raporları

This post is also available in: English

Birleşmiş Milletler (BM) bünyesinde Filistin’deki insan hakları durumuna ilişkin Francesca Albanese‘nin raporları dışında, başka önemli raporlar ve raporları hazırlayan yetkili organlar bulunmaktadır.

Francesca Albanese, 1967’den İtibaren İşgal Altındaki Filistin Topraklarındaki İnsan Hakları Durumuna İlişkin Özel Raportör (Special Rapporteur on the situation of human rights in the Palestinian territory occupied since 1967) sıfatıyla görev yapmaktadır ve bu, BM İnsan Hakları Konseyi’nin belirlediği tek bir görev alanıdır. Ancak BM sistemi içinde, farklı raporlama ve soruşturma organları mevcuttur.

Albanese Dışındaki Önemli BM Raporlama Organları
FFrancesca Albanese’nin kişisel raporlarının yanı sıra, özellikle 7 Ekim 2023 sonrası döneme odaklanan ve daha geniş yetkilere sahip diğer BM organlarının raporları öne çıkmaktadır:

İşgal Altındaki Filistin Toprakları Hakkında Bağımsız Uluslararası Soruşturma Komisyonu (COI)

Bu Komisyon, Filistin ile ilgili en kapsamlı ve yüksek düzeyli soruşturma organıdır.

Raporun Odak Noktası: 1967’den bu yana işgal altındaki Filistin topraklarında ve İsrail’de uluslararası insancıl hukuk ve insan hakları hukukunun tüm iddia edilen ihlallerini soruşturmak.
Hazırlayanlar: Üç bağımsız uzmandan oluşan bir komisyon (Commision of Inquiry) tarafından hazırlanır. Bu komisyonun üyeleri arasında öne çıkan isimler şunlardır:
- Navi Pillay (Başkan – Güney Afrika, eski BM İnsan Hakları Yüksek Komiseri)
- Miloon Kothari (Hindistan)
- Chris Sidoti (Avustralya)
Önemli Kararlar/Bulgular:
- Eylül 2025’te (son oturumlarda), Komisyonun sunduğu raporda, İsrailli yetkililerin Gazze’de Soykırım Suçunun Önlenmesi ve Cezalandırılması Sözleşmesi‘nde tanımlanan eylemlerden bazılarını (öldürme, yaşam koşullarını kötüleştirme vb.) işlediği yönünde bulgulara yer verilmiştir.

İnsan Hakları Yüksek Komiserliği Ofisi (OHCHR) Raporları

OHCHR, BM İnsan Hakları Yüksek Komiseri ve onun ofisi aracılığıyla raporlar hazırlar ve düzenli açıklamalar yapar.

Raportör/Yetkili: Mevcut Yüksek Komiser Volker Türk.
Odak Noktası: Genel insan hakları durumu, can kayıpları, zorla yerinden edilme, hukukun üstünlüğü ve hesap verebilirlik konularında veri toplama ve analiz yapma.

Diğer İlgili BM Ajanslarının Raporları

Sürekli raporlama yapan ve uzmanlık alanlarına göre özel raporlar sunan BM kuruluşları da vardır:

UNICEF (Çocuklara Yardım Fonu): Özellikle çocuk kayıpları, yaralanmalar, açlık ve okulların durumu hakkında raporlar.
UNRWA (Filistinli Mülteciler için Yardım ve Çalışma Ajansı): Mülteci kamplarındaki durum, insani yardım erişimi ve UNRWA tesislerine yapılan saldırılar hakkında düzenli raporlar.
OsoA (BM Soykırım Suçunun Önlenmesi Özel Danışmanı): Soykırım riski ve erken uyarı sistemleri üzerine hazırlanan raporlar ve açıklamalar.

Sonuç olarak, Francesca Albanese’nin raporları kişisel bir uzmanlık görüşü niteliği taşırken, Bağımsız Uluslararası Soruşturma Komisyonu (COI)‘nun raporları, BM İnsan Hakları Konseyi tarafından resmi olarak yetkilendirilmiş bir heyetin çok daha geniş kapsamlı ve sistematik soruşturmalarının ürünüdür.